Sinh học online, giải trí hài hước

Sinh học 12: Môi trường và các nhân tố sinh thái

Bài 1: Môi trường sống và các nhân tố sinh thái

1. Môi trường 
- Môi trường sống bao gồm tất cả những nhân tố bao quanh sinh vật, có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên sinh vật, làm ảnh hưởng đến sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển và các hoạt động khác của sinh vật.
Các loại môi trường chủ yếu của sinh vật:
- Môi trường trên cạn: Bao gồm mặt đất và các lớp khí quyển là nơi sống của phần lớn sinh vật trên Trái Đất.
- Môi trường nước: Bao gồm những vùng nước ngọt, nước mặn, nước lợ có các sinh vật thủy sinh.
- Môi trường đất: Gồm các lớp đất có độ sâu khác nhau trong đó có sinh vật sinh sống.
- Môi trường sinh vật: Gồm thực vật, động vật và con người là nơi sống của các sinh vật khác như vật kí sinh, hội sinh. 
Sự thích nghi của sinh vật với môi trường rất đa dạng, có thể gộp thành mấy ý chính:

- Thích nghi về hình thái: sống trong nước cá có hình thoi, hình rắn để bơi lội nhanh. Trong không gian, chim, dơi có chi trước biến thành cánh để bay. Để tránh bị săn bắt, các loài nhất là côn trùng thường có hình dạng, màu sắc hòa hợp với môi trường.

- Thích nghi về sinh lí: khi nóng quá, ở người có hiện tượng toát mồ hôi; trong mùa khô ở vùng ôn đới có nhiều cây rụng lá để tránh mất nước; cây tiết hương thơm, mật ngọt để hấp dẫn côn trùng đến thụ phấn...

- Thích nghi về tập tính sinh thái: chó, gà khi nóng lè lưỡi, há mồm thở dốc, khi lạnh cuộn tròn lại hay chui đầu vào cánh để tránh mất nhiệt. Ở xứ lạnh về mùa đông, các loài rắn, gấu, voi biến, hải cẩu... thường di trú đông, có thời gian ngủ đông rất dài; nhiều loài chim thường di cư về phía nam tránh rét.


2. Nhân tố sinh thái
Nhân tố sinh thái là tất cả những nhân tố của môi trường có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp tới đời sống ính vật. 

Nhân tố sinh thái được chia thành hai nhóm:
- Nhóm nhân tố sinh thái vô sinh: là tất cả các nhân tố vật lí, hóa học của môi trường xung quanh tác động lên sinh vật. Ví dụ: Ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm,...
- Nhóm nhân tố sinh thái hữu sinh: là thế giới hữu cơ của môi trường và là những mối quan hệ giữa sinh vật này với sinh vật khác sống xung quanh. Trong nhóm nhân tố hữu sinh, con người được xem là nhân tố ảnh hưởng lớn đến đời sống nhiều sinh vật. 

3. Giới hạn sinh thái
Giới hạn sinh thái là khoảng giá trị xác định của một nhân tố sinh thái mà tại đó sinh vật có thể tồn tại và phát triển ổn định theo thời gian. 

Các khái niệm trong giới hạn sinh thái:
- Điểm giới hạn trên: Vượt qua giới hạn này sinh vật sẽ bị chết.
- Điểm giới hạn dưới: Xuống thấp hơn giới hạn này sinh vật sẽ chết.
- Khoảng thuận lợi: Là khoảng của nhân tố sinh thái ở mức độ phù hợp, đảm bảo cho sinh vật tồn tại và phát triển tốt nhất.
- Khoảng chống chịu: Là khoảng giá trị của nhân tố sinh thái ức chế hoạt động sinh lí của sinh vật. 

4. Quy luật tác động sinh thái
- Trong thiên nhiên, các nhân tố sinh thái luôn tác động và chi phối lẫn nhau cùng tác động lên cơ thể sinh vật. 
- Các loài khác nhau phản ứng khác nhau với tác động như nhau của cùng một nhân tố sinh thái.
- Trong các giai đoạn phát triển hay trạng thái sinh lí khác nhau cơ thể sinh vật phản ứng khác nhau dưới tác động như nhau của cùng một nhân tố. 
- Các nhân tố sinh thái khi tác động lên cơ thể sinh vật có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm lãn nhau.

5. Tác động của nhân tố sinh thái
- Tác động của các nhân tố sinh thái lên cơ thể sinh vật phụ thuộc vào bản chất của nhân tố (nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm,...); cường độ tác động (mạnh, yếu); và cách tác động (liên tục hay gián đoạn); thời gian tác đọng (dài, ngắn,..)

6. Nơi ở và ổ sinh thái
- Nơi ở là địa điểm cư trú của loài.
- Ổ sinh thái của một loài là một không gian sinh thái mà ở đó tất cả các nhân tố sinh thái của môi trường nằm trong giới hạn cho phép để loài tồn tại và phát triển.
Ví dụ: Kích thước thức ăn, loại thức ăn, hình thức bắt mồi,... của mỗi loài tạo nên các ổ sinh thái về dinh dưỡng. 

Không có nhận xét nào:

Số lượt xem tháng trước

Bài đăng phổ biến

Bài đăng nổi bật

Shop hoa tươi Quận 1 (GIAO HOA NHANH)

Đà Lạt- xứ sở mộng mơ với biệt danh thành phố ngàn hoa là địa điểm lí tưởng mà nhiều người chọn đi du lịch. Đến đây ...