Sinh học online, giải trí hài hước

Sự biến tính - hồi tính và lai phân tử axit nuclêic

a, Biến tính (denaturation) và hồi tính (renaturation)
      Hai mạch đơn ADN liên kết với nhau nhờ các liên kết hidro. Nếu tác động nào đó làm đứt các liên kết hidro này sẽ làm hai mạch đơn tách rời nhau. Khi đun nóng phân tử ADN vượt quá nhiệt độ sinh lí (thường khoảng 80 - 95oC) các liên kết hdro  giữa hai mạch bị đứt và chúng tách rời nhau. Đó là hiện tượng biến tính của ADN.


      ADN mạch kép hay mạch đơn được đo bằng mật độ quang (OD - Optical Density). Phương pháp này dựa vào nguyên tắc là bazơ purin và pyrimidin của ADN hấp thụ mạnh ánh sáng tử ngoại ở bước sóng 260 nm. Giá trị mật độ quang tăng lên khi phân tử mạch đôi chuyển thành mạch đơn. Điều này xảy ra do hiện tượng gọi là "hiệu ứng siêu sắc" (hyperchronic effect). Trong phân tử ADN mạch đôi, các bazơ nằm chồng lên nhau trên những mặt phẳng song song nên che khuất lẫn nhau một phần khiến chúng hấp thu ánh sáng ít hơn so với ở ADN mạch đơn. 



Nhiệt độ làm hai mạch ADN tách rời ra gọi là điểm chảy (melting point) của ADN. Nhiệt độ này đặc trưng cho mỗi loại ADN, phụ thuộc vào số lượng liên kết hidro. Do vậy ADN nào có tỉ lệ G - X càng cao thì có điểm chảy càng cao. ADN có khoảng 60% G - X thì điểm chảy khoảng 95oC. Đoạn ADN càng dài bao nhiêu thì số lượng liên kết hidro nối hai mạch càng lớn bấy nhiêu do vậy điểm chảy càng cao.



Chất formamide có khả năng hạ thấp điểm chảy rất nhiều nên được dùng trong lai phân tử để giảm nhiệt độ lai.



Sự biến tính ADN có tính thuận nghịch. Nếu ADN đã biến tính được hạ nhiệt độ từ từ trở lại bình thường, chúng có thể gắn lại với nhau thành mạch kép. Hiện tượng này gọi là hồi tính.



b, Lai axit nuclêic

Sử dụng đặc tính biến tính và hồi tính có thể tiến hành lai ADN với ADN, ADN với ARN và ARN với ARN. 


Lấy ADN loại A làm biến tính để thành mạch đơn và trộn lẫn với ADN loại B cũng bị biến tính. Dung dịch được hạ nhiệt độ từ từ để xảy ra hồi tính. Đây là kiểu lai lỏng hay lai trong dung dịch. Trong dung dịch này xảy ra quá trình hồi tính, sợi A kết với A, B kết với B, nhưng đồng thời có sợi A kết với sợi B tạo phân tử lai. Muốn lai được với nhau, nhất thiết giữa hai loại ADN phải có những đoạn có trình tự bổ sung cho nhau. Có thể dùng đồng vị phóng xạ để phát hiện đoạn lai. 

DOWNLOAD:

Không có nhận xét nào:

Số lượt xem tháng trước

Bài đăng phổ biến

Bài đăng nổi bật

Shop hoa tươi Quận 1 (GIAO HOA NHANH)

Đà Lạt- xứ sở mộng mơ với biệt danh thành phố ngàn hoa là địa điểm lí tưởng mà nhiều người chọn đi du lịch. Đến đây ...