Sinh học online, giải trí hài hước

Các đặc trưng di truyền của quần thể - Quần thể tự phối

Quan the bo rung

I. Tóm tắt lí thuyết

1. Khái niệm quần thể

- Quần thể là một tập hợp các cá thể cùng loài, chung sống trong một khoảng không gian xác định, ở một thời điểm xác định và có quan hệ với nhau về mặt sinh sản.
- Về mặt di truyền, người ta chia quần thể thành: Quần thể tự phối và quần thể giao phối

2. Vốn gen của quần thể

- Vốn gen của quần thể là toàn bộ các alen của quần thể trong một thời điểm xác định.
- Vốn gen được biểu hiện qua tần số tương đối các alen và tần số tương đối các kiểu gen.
+ Tần số tương đối của alen là tỉ lệ của loại alen đó trên tổng số alen thuộc một lôcut trong quần thể hay bằng số % giao tử mang alen đó trong quần thể.
+ Tần số tương đố của kiểu gen là tỉ số cá thể có kiểu gen đó trên tổng số cá thể trong quần thể.


3. Quần thể tự phối

- Khái niệm: Quần thể tự phối ở thực vật là các quần thể thực vật tự thụ phấn. Ở động vật là các quần thể động vật lưỡng tính tự thụ tinh.
- Đặc điểm di truyền:
+ Quần thể tự phối phân thành nhiều dòng thuần có kiểu gen khác nhau.
+ Sự chọn lọc trong dòng thuần thường không hiệu quả.
+ Tần số alen không thay đổi qua các thế hệ
+ Tần số kiểu gen thay đổi theo hướng giảm dần thể dị hợp và tăng dần thể đồng hợp.
+ Các quần thể tự phối đều giảm mức độ đa dạng di truyền.

II. Các dạng bài tập chủ yếu

1. Xác định tần số tương đối của kiểu gen

Một gen có 2 alen A và a --> trong quần thể có 3 kiểu gen AA, Aa và aa. 
Gọi d, h, r lần lượt là tần số tương đối các kiểu gen AA, Aa và aa. 
Ta có:
d(AA) = d/N
h(Aa) = h/N
r(aa) = r/N
Trong đó: 
d là số cá thể mang kiểu gen đồng hợp trội
h là số cá thể mang kiểu gen dị hợp
r là số cá thể mang kiểu gen đồng hợp lặn
N là tổng số cá thể trong quần thể
Lưu ý: Ta luôn có d + h + r = 1. Do vậy có thể vận dụng công thức này để tính tần số kiểu gen còn lại sau khi đã biết tần số các kiểu gen kia.
Ví dụ: Ở bò, kiểu gen AA quy định màu lông đỏ, Aa quy định màu lông khoang, aa quy định màu lông trắng. Một quần thể bò có 4169 con lông đỏ, 3780 con lông khoang và 756 con lông trắng. Hãy xác định tần số tương đối các kiểu gen AA, Aa và aa trong quần thể trên.

Giải: Tổng số bò trong quần thể là: N = 4169 + 3780 + 756 = 8705 con
Tần số tương đối của kiểu gen AA: d(AA) = 4169/8705 = 0.48
Tần số tương đối của kiểu gen Aa: h(Aa) = 3780/8705 = 0.43
Tần số tương đối của kiểu gen aa: r(aa) = 756/8705 = 0.09
Hay r(aa) - 1 - 0.48 - 0.45 = 0.09

2. Xác định tần số tương đối của alen

Một gen có 2 alen A và a
Gọi p và q lần lượt là tần số tương đối cảu alen A và a ta có: 
p(A) = (d + h/2)/N; q(a) = (r + h/2)/N
Trong đó, 
d là số cá thể mang kiểu gen đồng hợp trội
h là số cá thể mang kiểu gen dị hợp
r là số cá thể mang kiểu gen đồng hợp lặn
N là tổng số cá thể trong quần thể
Lưu ý: Ta luôn có p + q = 1
Ví dụ 1: Ở đậu Hà Lan, gen A quy định hoa đỏ, gen a quy định hoa trắng. Một quần thể có 1000 cây với 500 cây có kiểu gen AA, 200 cây có kiểu gen Aa và 300 cây aa. Xác định tần số tương đối của các alen A và a trong quần thể.
Giải
Tần số tương đối của alen A: p(A) = (500 + 200/2)/1000 = 0.6
Tần số tương đối của alen a: q(a) = (300 + 200/2)/1000 = 0.4
Hay q = 1 - p = 1 - 0.6  = 0.4

Ví dụ 2: Một quần thể có tần số tương đối của các kiểu gen là AA, Aa, aa lần lượt là 0.5; 0.2 và 0.3. Hãy xác định tần số tương đối của các alen A và a trong quần thể.
Tần số tương đối của alen A: p(A) = 0.5 + 0.2/2 = 0.6
Tần số tương đối của alen a: q(a) = 0.3 + 0.2/2 = 0.4


3. Tính tần số kiểu gen của quần thể tự phối

Giả sử quần thể ban đầu có tần số kiểu gen lần lượt là dAA + hAa + raa thì tần số kiểu gen của quần thể sau n thế hệ tự phối là:
Tần số kiểu gen AA = d + h{1 – (1/2)n}/2
Tần số kiểu gen Aa = h(1/2)n
Tần số kiểu gen aa = r + h{1 – (1/2)n}/2
Ví dụ: Một quần thể khởi đầu có tần số các kiểu gen AA, Aa và aa lần lượt là 0,5; 0,4 và 0,1. Xác định tần số các kiểu gen trong quần thể sau hai thế hệ tự thụ phấn.
Giải:
Tần số kiểu gen AA: 0,5 + 0,4{1 – (1/2)2}/2 = 0,65
Tần số kiểu gen Aa: 0,4x(1/2)2
Tần số kiểu gen aa : 0,1 + 0,4{1 – (1/2)2}/2 = 0,25

Trả lời câu hỏi trắc nghiệm online tại đây (chờ 5 giây sau đó nhấn skip ad)

Không có nhận xét nào:

Số lượt xem tháng trước

Bài đăng phổ biến

Bài đăng nổi bật

Shop hoa tươi Quận 1 (GIAO HOA NHANH)

Đà Lạt- xứ sở mộng mơ với biệt danh thành phố ngàn hoa là địa điểm lí tưởng mà nhiều người chọn đi du lịch. Đến đây ...